دلاورسیستان

اشاره:
اعتراض رئيس جمهور به قانون تنظيم خانواده و علام مواضع ايشان در مورد افزايش زاد و ولد موضوعي است كه راديو گفت و گو در برنامه اي با حضور آقايان سليمان جعفر زاده رئيس كمسيون بهداشت و درمان مجلس شوراي اسلامي ، دكتر حسن علي شهرياري نايب رئيس كمسيون بهداشت و درمان مجلس شوراي اسلامي و دكتر عليرضا مرندي عضو كمسيون بهداشت و درمان مجلس و از وزير اسبق بهداشت ، به بحث و بررسي درباره آن پرداخته است.

مشروح اين مناظره در ادامه مي آيد:

راديو گفت و گو: دكتر مرندي با توجه به نقش شما در پيگيري طرح تنظيم و كنترل خانواده در ايران در دهه شصت ، درباره اهداف تدوين اين طرح در آن زمان توضيح دهيد.

مرندي: در آن زمان مردم فكر مي كردند كه اين كار خلاف شرع است ضمن اينكه بهداشت هم امكاناتي را براي اين كار در اختيار مردم قرار نمي داد، در نتيجه با رشد جمعيت مواجه شديم . بعداز انقلاب امكانات بهداشتي در كشور توسعه يافت و به تدريج مرگ و مير مادران و كودكان كاهش پيدا كرد. كاهش اين مرگ و مير از يك طرف و عدم استفاده از وسايل عدم بار داري از طرف ديگر جمعيت را به سرعت اضافه كرد به طوري كه نرخ رشد به 3.2 % رسيد و با احتساب پناهندگان عراقي در طول جنگ ، اين رقم به 3.9 درصد مي رسيد. اين مسئله باعث شده بود مدارس در تهران 6 شيفته شود ودر شهرهاي ديگر هم چند شيفته شود، كمبود ارزاق بود و اقلام به صورت كپني داده مي شد و مجموعه اين مسائل باعث شد سوءتغذيه مقداري افزايش پيدا كند. وضعيت اشتغال خوب نبود، در كشاورزي خود كفا نبوديم ، كارخانه هاتعطيل و يا نيمه تعطيل بودند و در مجموع اوضاع اقصادي كشور مناسب نبود. اين رشد جمعيت موجب شد كه آقاي روغني زنجاني وزير وقت برنامه و بودجه هم در دولت اعلام كردند كه ما توانمندي براي مراقبت از اين جمعيت را نداريم. وضع گندم ما به گونه اي بود كه ما هيچ گندمي نداشتيم و دولت براي رفع نگراني مردم تمام آرد و گندم را در نانوايي ها انبار كرده بود. درآن زمان به دليل بمبارانهايي پايانه هاي نفتي بيشتر از يك ميليون بشكه نفت نمي توانستيم استخراج كنيم و آن را هم به دليل تباني كه با كشورهاي همسايه انجام شده بود 7-8 دلار بيشتر نمي توانستيم بفروشيم كه 1.5 دلار آن هم براي هزينه استخراج بود. درنتيجه درامد كشور كم بود كه بيشتر آن هم بايد صرف دفاع مقدس مي شد و اگر همكاري و ايثار مردم نبود خيلي مشكلات بيشتري داشتيم.
در نتيجه وقتي آقاي دكتر زنجاني اين موضوع را در دولت مطرح كرد به دنبال آن من هم مطلب كنترل جمعيت را مطرح كردم. ايشان گفتند كه زماني مرگ و مير جمعيت مان بالا بود و درنتيجه خيلي جمعيت زياد نمي شد، ولي از زماني كه مراقبت هاي بهداشتي را فلاني در كشور پياده كرده رشد جمعيت مان خيلي بالا رفته. به دنبال آن بنده بحث كنترل جمعيت را مطرح كردم كه عده اي مخالفت كردند ولي من درخواست كردم كه رأي گيري انجام شود كه دولت راي داد كه ما با اين شرايط نياز به سياست تنظيم خانواده داريم. چون دولت نگران بود كه اين موضوع خلاف شرع است بنابراين مصوبه اي را به صورت خيلي محرمانه به من ابلاغ كرد و در نتيجه براي آموزش مردم در اين راستا نمي توانستيم استفاده كنيم.

راديو گفت و گو: شما در حال حاضر با صحبت هاي ريس جمهور موافقيد يا مخالف ؟

مرندي: شايد اطلاعاتي كه آقاي رئيس جمهور از وضع اقتصادي دارند متفاوت است از آن چه من مي بينم، بنابراين مي توانند اين اطلاعات را با لايحه و ماده واحده اي اعلام كنند و بعد از اينكه كار كارشناسي كردند لايحه اي به مجلس بفرستند و مجلس هم جداگانه كارشناسي مي كند و اگر مجلس هم به اين نتيجه رسيد كه كشور در حال حاضر مي تواند 150 ميليون يا هر عددي را جوابگو باشد، آن لايحه را تصويب مي كند. ما در كشورمان اجباري براي تنظيم خانواده نداريم، فقط اين قانوني كه در حال حاضر موجود است مي گويد اگر خانواده اي 4 فرزند يا بيشتر داشته باشد بايد هزينه ها را خودش بپردازد و دولت از او حمايت نمي كند. اگر ما جمعيت را اضافه كنيم ايا مي توانيم جوابگوي مردم باشيم .ماهيچ عدد و رقم خاصي را مد نظر نداريم ،اين كار براي اينكه جامعه بتواند مدارس را از 6 شيفت كمتر كند و سوء تغذيه مردم كم شود انجام شده.

راديو گفت و گو: اقاي شهرياري ارزيابي شما از نظرات اخير رئيس جمهور در مورد افزايش جمعيت در كشور و اعتراض به قانون تنظيم خانواده چيست ؟

شهرياري: به نظر من با توجه به اينكه خيلي از زير ساخت ها در كشور ساخته نشده، احساس مي كنم در مورد صحبت هاي ريس جمهور كار كارشناسي جدي انجام نشده است. در حال حاضر درصد بيكاري در بين جوانان ما بالاست، دربعضي از استانها مانند سيستان و بلوچستان هنوز سوء تغذيه را بين كودكان داريم و نرخ بيكاري جوانان ما بالاي 30% است. سن ازدواج به دليل عدم اشتغال بالا رفته و در حال حاضر بين 30 تا 35 سال است. اگر ما بياييم كار مناسب و مسكن براي جوانان ايجاد كنيم و در سن قانوني و شرعي بين 18 تا 20 ازدواج كنند خواسته رئيس جمهور اجرا مي شود.
امكانات بالقوه كشور بيش از 150 ميليون را هم مي تواند جوابگو باشد ولي آيا واقعاً اين امكانات بالقوه ، به بالفعل تبديل شده . از طرف ديگر ما با خيلي ازاستانهاي كشور،مانند استانهايي كه در مناطق مرزي هستند استانهايي كه سطح سواد پايين تري دارند،ا دچار مشكل هستيم .از طرف ديگر اگر بخواهيم به خانواده ها اعلام كنيم كه 1 ميليون تومان به هركسي كه يك بچه بياورد مي دهيم ، شايد اقشار پايين جامعه اطلاع نداشته باشند كه اين 1 ميليون به حساب بچه واريز مي شود و والدين حق استفاده از ان را ندارند ،در نتيجه باعث مي شود كه افرادي كه نه توان تربيت بچه را دارند و نه مي توانند شكم خودشان را سير كنند،وسوسه شوند و در نتيجه مشكلات اقتصادي مخصوصاً مناطق محروم و غير برخوردار بيشتر شود .
انتظار ما از دولت اين است كه كار كارشناسي انجام دهد و لايحه اي به مجلس بدهد و درمجلس هم كار كارشناسي مي شود و هرچه كه نمايندگان راي بدهند همان مي شود

راديو گفت و گو :دكتر شهرياري اعتراض ريس جمهور به قانون تنظيم خانواده چگونه در مجلس قابل پيگيري خواهد بود ؟

شهرياري: بايد لايحه بدهند. وزير بهداشت و درمان مسول اصلي هستند.قطعاً بايد در كميسيون بهداشت و درمان حضور پيدا كنند ،حداقل كميسيون بهداشت و درمان را با نظرات كارشناسي كه دولت انجام مي دهد و اقاي رئيس جمهور مطرح مي كند، را اشنا كند ، شايد آقاي رئيس جمهور اطلاعاتي دارد كه ما از آن بي خبرهستيم .
بعد هم بايد لايحه به مجلس ارائه دهند كار كارشناسي انجام شود .اگر كار كارشناس انجام نشود ،ممكن است در چند سال آينده مشكل بزرگي براي مملكت ايجاد شود .

راديو گفت و گو : دكتر مرندي نظر شما در مورد صحبتهاي آقاي شهرياري را بشنويم.

مرندي: به نظر من فرمايشات ايشان كاملاً درست است، كاري كه مي شود به آساني بررسي كرد و كارشناسي دقيقي روي آن داشت، چرا بايد در رسانه ها مطرح شود و به نتيجه هم نرسيم. من مطمئن هستم كه اگر حتي قانون را اصلاح كنيد و بعد هم آن را لغو كنيد ،رشد جمعيت ما اضافه نمي شود ،براي اينكه مردم حاضرنيستند بچه بيشتري داشته باشند. آنها مي خواهند بچه سالمي داشته باشند، خوب تربيت كنند ،مدرسه خوب بروند ،تغذيه مناسب داشته باشند . به همين دليل مردم به خاطر اين قانون نيست كه بچه نمي آورند بلكه به دليل وضعيت اقتصادي و اجتماعي است كه بچه نمي آورند .
ما در صورتي مي توانيم اميداوار باشيم كه جمعيت مان زياد شود كه جوانهاي ما به موقع ازدواج كنند و اسلا م اجازه داده است كه بچه ها
درسنين بعد از تكليف ازدواج كنند و اگر ما زمينه ازدواج جوانها را فراهم كنيم اين موضوع به طور معقول جمعيت را زياد ميكند اما اينكه بخواهيم با اجباربه مردم بگوييم بچه بياورند آنها اين كار را نخواهند كرد .ما بايد كار ملموسي در جامعه انجام دهيم كه مردم بتوانند تصميم بگيرند .
همانطور كه آقاي شهرياري فرمودند من با گفته ريس جمهور موافقم كه مقدار زيادي گاز درزير خاك كشور هست كه استخراج نمي كنيم و اگر استخراج كنيم و بفروشيم پول دستمان مي ايد .ما مقدار زيادي از نفتي را كه استخراج مي كنيم خودمان مي سوزانيم . بايد با كار و تلاش صادرات توليدات كشور ما اداره بشود، نه فقط با نفت و گاز . جناب رئيس جمهور و وزرا ء محترم و مجلس بايد تلاش كنند كه اين اتفاقات در كشور بيافتد و مردم متكي به نفت و گاز ي كه پايان پذير است نباشند ،دراين صورت مي توانيم اميدوار باشيم وضعيت نسل بعدي در آينده بهتر از ما باشد .اما اگر بخواهيم كشور را باهمين نفت و گاز اداره كنيم براي آينده ونسل بعدي چيزي باقي نمي ماند .لذا به نظر من آقاي رئيس جمهور ماده واحده اي بياورند و اين قانون را لغو كنند اما قبل از اينكه اين كار را انجام دهند مطمئناً خودشان و مجلس هم جداگانه ، كار كارشناسي خواهند كرد . اما به اعتقاد من مردم با فقط تغيير قانون نمي خواهند كه بچه بيشتري بياورند و متأسفانه جوانان هم ازدواج نمي كنند.
بزرگترين خدمت اين است كه ما اقدامي انجام دهيم كه زمينه ازدواج فراهم شود ، فساد و گناه در جامعه كمتر مي شود و آنها مي توانند در سنين پايين بچه بياورند . از نظر پزشكي بين 20تا 29 سال زمان مناسبي برا ي بچه دار شدن مي باشد بعد و قبل از آن مخاطرات بيشتر دارد و در آن زمان هم بايد فاصله يبن بچه ها بين4-3 سال باشد تا بدن مادر از نظر پزشكي بازسازي و آماده براي بچه دار شدن باشد و بتواند شير خود را به بچه بدهد تابچه سالم باشد. اگر اين فاصله رعايت نشود بچه ها و مادر در مخاطره جاني قرار مي گيرد . و اگر ازدواج دير انجام شود فرصتي براي بچه دارشدن نمي باشد لذا تمام تلاش مان بايد اين باشد كه جوانان زود ازدواج كنند تا بتوانند فرصتي براي 2-3 بچه آورد ن پيدا كنند . رشد جمعيت مان در حا ل حاضر هم بد نيست
درهيچ نقطه اي از كشورمان ما رشد منفي جمعيت را نداريم . د رتهران كمترين متولدين را داريم كه با اين حال تعداد متولدين 5/1 برابر فوت شدگان مي باشد و در حال حاضر رشد مناسب جمعيت را داريم و نبايد نگران آيند ه باشيم ،اما اگر مي خواهيم بعضي از استانها رشد شان كم شود راههاي ديگري دارد و راه حل آن زياد شدن جمعيت در بقيه استانها نمي باشد . د رخدمت اقاي رئيس جهور هستيم و اگر ما را توجيه كنند مطابق نظرشان عمل مي كنيم .

راديو گفت و گو : ارتباط داريم با آقاي سليمان جعفرزاده رئيس كميسيون اجتماعي مجلس . آقاي جعفر زاده نظرشما راجع به سخنان اخير رئيس جمهور درمورد افزايش جمعيت در كشور چيست ؟

جعفرزاده : به هرحال در مورد رشد جمعيت ديدگاه هاي مختلفي وجود دارد . اولاً ما فرهنگي داريم به نام فرهنگ اسلامي وديني . از صحبتهاي دكتر مرندي متوجه شدم كه در آن دولت آن موقع قانوني در كشور مصوب شد براي جلوگيري كه اين مغاير با شرع ماست . ما نمي توانيم براي مردم تعيين تكليف كنيم كه زندگي تان را با چند نفر شروع كنيد و با چند نفر به پايان برسانيد . به هر حال اين مردم هستند كه با توجه به وضعيت اقتصادي شان زندگي شان را تنظيم مي كنند واين كه امروز بحث يارانه ها باعث ازدياد جمعيت شود ،من اين موضوع را قبول ندارم .كشوري با عظمت چين كه نفت و گاز هم ندارد توانسته با جمعيت بالاي 1 ميليارد اقتصاد ش را اقتصاد برتر جهان كند .

راديو گفت و گو :بنا براين شما موافق با صحبتهاي رئيس جمهور هستيد ؟

جعفرزاده: ما نبايد در كشوركاري انجام دهيم كه مردم محدود شوند و بگوييم كه ما نگران فرضاً ارئه خدمات هستيم ،در صورتي كه قانون اساسي ما نگفته كه براي چند نفرجمعيت بهداشت رايگان باشد . همكاران ما استحضار دارند از روزي كه كنترل جمعيت شروع شده ما در بسياري از مدارس با كمبود دانش اموزمواجه هستيم .خانه هاي بهداشت ما براي روستاهاي 100 خانواري احداث شده ،اماامروز، آن روستا به 30 خانوار تبديل شده. بنابراين ما بايد خودمان را آماده كنيم تا به مردم خدمت ارائه دهيم. به هر حال ما در مقابل مردم پاسخگو هستيم. تنظيم خانواده در خانواده هاي ما به يك فرهنگ تبديل شده و بعيد به نظر مي رسد كه كسي بخواهد 10 فرزند داشته باشد تا يارانه بگيرد. ما نبايد در كشور كاري كنيم كه دچار سرنوشت كشورهاي اروپايي و غربي شويم . امروز جمعيت پير كشورهاي مثل دانمارك وسوئد و برخي از كشورهاي باعث شده كه براي كار و اشتغال و توليدشان از كشورهاي آسيايي و آفريقايي نيرو وارد كنند، كه باعث شده فرهنگ و اجتماع وامنيتي شان تهديد شود. در حال حاضر اروپايي ها مليت اصلي و اصيل شان را از دست داده اند و بعد از چند دهه آثاري از مليت اصلي و اصيل شان در آن كشور ها باقي نمي ماند.
اما مي خواهم بگويم د رطول اين مدتي كه ما كنترل جمعيت كرده ايم موفق بوده ايم اما بعد از چند دهه كه جوانان ما به عرصه كار آمدند براي دهه هاي بعدي چه اتفاقي مي افتد؟ بايد توجه كرد كه هرچقدر بهداشت و درمان ما قوي تر باشد طول عمر، بيشتر مي شود.
امااينكه اگر بياييم كشور اسلامي را محدود كنيم و بگوييم يك فرزند دو فرزند كافي است، بايد در اينده جمعيتي را به كشور بياوريم، قطعاً علما و مراجع محترم هم نظر خواهند داد و نيازي نيست كه دولت لايحه بياورد و از مجلس اجازه بگيرد كه آيا خوانواده ها يك فرزند اضافه داشته باشند يا خير. در آن زمان با كدام مجوز محدود كردند كه يك فرزند داشته باشد، اگر آن موقع محدود كردند، الان هم مي تواند محدود كنند، اگر آن موقع اجازه داده ، الان هم مي تواند اجازه دهد. بنابراين نظر شرعي خيلي براي ما مهم است كه بعيد مي دانم شرع ما بگويد كه خانواده ها يك فرزند يا دو فرزند بيشتر نمي توانند داشته باشند، بنابراين بايد مردم خودشان تنظيم كنند نبايد بياييم در وضعيت زند گي مردم دخالت داشته باشيم. در بحث توليد و اقتصاد و كشاورزي... الان روستاهاي ما از دست رفته، روستاهاي ما بهداشت و آب برق دارد ولي يك خانوار در آن مستقرنيست، بعضي ها جمعيت شان مهاجرت كرده اند. ما افزايش جمعيت را مي توانيم برنامه ريزي كنيم. ما نبايد به نفت متكي باشيم. كشور ما نياز دارد به توليدات بيشتر. بايد برويم در فازهاي ديگر و درامدهاي كشور را از مسيرهاي ديگر تنظيم كنيم ما نبايد از كشورهاي ديگر كارگر بياوريم. كشورما متعلق به همه ايرانيان است و مردم بايد خودشان را با توجه به تواناييها و وضعيت و ظرفيت اش تنظيم كنند.